Nieuws

PFAS (per- en polyfluoralkylstoffen) zijn hardnekkige, moeilijk afbreekbare chemische stoffen – zogenaamde ‘forever chemicals’ – die wereldwijd bodems en water verontreinigen en gelinkt worden aan de ontwikkeling van ziekten als kanker, obesitas en endometriose. België is bovendien een echte hotspot voor PFAS, zo leert een recent gepubliceerd rapport in opdracht van de Europese Commissie: 100% van de Belgische bevolking leeft in risicogebied, 20% zelfs in hoogrisicogebied. Ons land staat daarmee op 1 in Europa. De kosten voor sanering, en de kosten voor onze gezondheidszorg die voortvloeien uit de vervuiling, zouden oplopen tot minstens 330 miljard euro – in het beste geval.

Fytoremediatie met het oog op volledig hergebruik

Klassieke saneringsmethoden bestaan uit ontgraving en grondwassen, maar dat haalt de vervuiling slechts gedeeltelijk weg, waardoor nog steeds grote hoeveelheden onbruikbare grond overblijven die op een stortplaats eindigen – een typisch end-of-pipe-verhaal. Met dit fytoremediatie-proefproject (waarbij planten en micro-organismen gebruikt worden om vervuilende stoffen op natuurlijke wijze uit de omgeving te halen) willen C-biotech, C-ground en OVMB aantonen dat het ook anders kan: via een ex situ-aanpak wordt de vervuilde grond op locatie behandeld, hersteld en verbeterd met volledig hergebruik als doel, en dit sneller dan in de natuur.

Voor het proefproject ontwikkelden de partners een duurzaam inzetbare serre van 100 m², uitgerust met gecontroleerde irrigatie-, temperatuur- en lichtomstandigheden. Een app meet gelijktijdig het vocht- en CO₂-gehalte in de bodem. In de serre wordt 100m³ PFAS-verontreinigde bodem behandeld door er industriële hennep op te laten groeien en bodemadditieven toe te voegen. De additieven binden of mobiliseren PFAS, ondersteunen het bodemleven en verbeteren de bodemstructuur, terwijl de industriële hennep – een snelgroeiend, diepwortelend en niet-psychoactief gewas – biomassa produceert en PFAS opneemt. Om te monitoren hoe de PFAS zich gedraagt en de ideale behandelingsstrategie in kaart te brengen, werd de serre opgedeeld in twee identieke, onafhankelijke compartimenten waarin verschillende omstandigheden getest worden. Dat laat toe om resultaten rechtstreeks te vergelijken en de best mogelijke condities te creëren.

Procesintensificatie in een volledig gesloten systeem

De serre is veilig, het hele jaar door inzetbaar, ongeacht de weersomstandigheden, en maakt zorgvuldige, traceerbare testen mogelijk. Via het controleren van de optimale warmte-, vocht- en lichtomstandigheden, die plantengroei en microbiële activiteit stimuleren, zorgt ze ook voor procesintensificatie, waardoor de natuurlijke processen en de PFAS-verwijdering worden versneld. Het systeem is bovendien volledig gesloten; het gebruikte irrigatiewater, afkomstig van regenwatercollectie, wordt opgevangen en hergebruikt. Enkel de geoogste biomassa, die PFAS bevat, wordt zorgvuldig uit het systeem verwijderd en veilig afgevoerd. Op die manier vermijdt het project elke verspreiding van verontreiniging. Een ander groot voordeel is dat er meer mogelijkheden zijn om met de omstandigheden te spelen dan bij een in situ-fytoremediatie, waarbij de vervuilde grond ter plekke wordt behandeld.

Duurzaam en schaalbaar alternatief

“PFAS vormt vandaag een van de grootste uitdagingen in bodemsanering, in België en het buitenland. Door onze krachten te bundelen met C-ground en C-biotech verkennen we een duurzaam alternatief dat schaalbaar is en perspectief biedt voor toekomstige projecten”, zegt Maarten Taelemans, Gedelegeerd bestuurder bij OVMB.

“Dit project toont hoe innovatie en samenwerking kunnen leiden tot duurzame en concrete oplossingen voor complexe milieuproblemen. De gesloten serre laat ons toe om de sanering van PFAS gecontroleerd, veilig en versneld te testen, met volledig hergebruik van de bodem als einddoel”, vertelt Herman Backaert, Innovation Manager bij C-ground.

“Er bestaat geen silver bullet-oplossing voor PFAS-remediatie. Naast in situ-technieken, zij het fysico-chemisch voor specifieke hotspots of via fytoremediatie voor diffuse verontreiniging, is er een ex situ- techniek nodig voor terreinen waar uitgraven de enige optie is. In plaats van het verleggen van een end-of-pipe die naar een stortplaats leidt, willen wij gezonde grond creëren die opnieuw kan worden gebruikt”, voegt Ingmar Nopens, Managing Director bij C-biotech toe.

Innovatie door samenwerking

Het proefproject is het resultaat van een intensieve samenwerking tussen innovatieve spelers. In augustus 2025 werd de serre opgebouwd, gevolgd door de opvulling met PFAS-verontreinigde bodem in januari 2026. OVMB stelt de site ter beschikking en staat samen met C-ground in voor de ontwikkeling en productie van de serre. C-biotech brengt dan weer de fytoremediatie-expertise met industriële hennep aan.

Over OVMB

OVMB is een verwerker van bedrijfsafvalstoffen en ultieme verwerkingsresiduen in de Gentse kanaalzone. Op de site gelegen langsheen de J. Kennedylaan wordt al meer dan 30 jaar een stortplaats (voor gevaarlijke en niet-gevaarlijke afvalstoffen) uitgebaat. Daarnaast worden op deze locatie ook gevaarlijke afvalstoffen behandeld (solidificatie/immobilisatie) en laguneringsactiviteiten uitgeoefend.

Tevens beschikt OVMB op een nabij gelegen terrein over een asbestverwerkingsinstallatie voor de behandeling van asbesthoudende (niet-hechtgebonden) afvalstoffen, waardoor ook deze stromen op een veilige manier kunnen geborgen worden op onze deponie.

Over Eiffage Construction BeLux
Eiffage Construction BeLux maakt deel uit van de Groep Eiffage, één van de Europese leiders in bouw en concessies, die de complementaire activiteiten van gebiedsontwikkeling, vastgoedpromotie, bouw, burgerlijke bouwkunde, infrastructuur en wegen, energiesystemen en concessies uitvoert. Eiffage Construction BeLux is via haar vijftien filialen actief in gebouwen, burgerlijke bouwkunde, vastgoedpromotie, waterbouwkundige- en milieuwerken, schrijnwerk, elektrificatie van spoorlijnen, afvalbeheer en industriële werken. Steunend op de ervaring van haar 2.000 medewerkers, realiseerde Eiffage Construction BeLux in 2024 een omzet van 782 miljoen euro.

Over C-biotech

C-biotech is een innovatieve pionier in het gebruik van natuurlijke processen voor duurzame oplossingen. Als onderdeel van de Cordeel Group zet C-biotech de kracht van industriële hennep in voor de sanering van vervuilde bodems én voor de ontwikkeling van bio-based bouwmaterialen. Vanuit een sterke wetenschappelijke basis en met respect voor de natuur bouwt C-biotech aan structurele oplossingen voor milieuproblemen zoals PFAS-vervuiling. Het bedrijf gelooft in de natuur als hefboom voor langetermijnverandering – lokaal én internationaal – en werkt aan een circulaire toekomst waarin bodemherstel en bouwinnovatie hand in hand gaan.

Over C-ground

C-ground is een energie-innovatieconcept binnen Cordeel Group dat met gepatenteerde Energy hills inzet op duurzame energieopslag en -sturing. Door hernieuwbare energie tijdelijk te bufferen en slim in te zetten op piekregulering, combineren deze ecologische hydro-batterijen energie-efficiëntie met landschappelijke meerwaarde, onder meer bij de herontwikkeling van brownfields en voormalige industrieterreinen.